در شمارههای قبل بررسی کردیم چرا همیشه ناراضی هستیم، دوست داریم زندگیمان صرف چه چیزهایی بشود و در این مسیر با چه موانعی روبرو هستیم. همچنین نگرشها و مهارتهایی را مطرح کردیم که به ما کمک میکنند در مسیر زندگی رضایتمندانه بمانیم و هنگامی که منحرف میشویم به آن برگردیم.
میدانیم که زندگی ما جنبههای مختلفی دارد. هر روز بخشی از زمان و انرژیمان صرف کار یا تحصیل میشود. خانواده و روابطی داریم که نیازهای مختلف ما را برآورده میکنند. همچنین سلامت و رشد شخصیمان به توجه و رسیدگی روزانه نیاز دارد. اوقات فراغت هم جنبۀ دیگری از زندگی است که در عین اهمیت، معمولاً از آن غافل میشویم. «ارزش»های ما نشان میدهند در هر یک از این حوزهها میخواهیم چطور آدمی باشیم و چگونه رفتار کنیم. مثلاً حوزۀ روابط را در نظر بگیرید. ارزشهایی را که در این حوزه دارید مرور کنید. ممکن است بخواهید فردی متعهد، صبور، صمیمی، شوخطبع و قابل اتکاء باشید. حالا برای اینکه بتوانید راحتتر قدمهای این مسیر را مشخص کنید خوب است برای خود اهدافی معین کنید. «هدف» یعنی نقاطی که قرار است در این مسیر به آنها برسید. بهتر است این اهداف، روشن و قابل اندازهگیری باشند، یا رسیدن و نرسیدن به آنها به طور عینی قابل بررسی باشد. همچنین برای رسیدن به آنها محدودۀ زمانی معین کنید و ببینید تا چه حد واقعگرایانه یا قابل دستیابی هستند. مثلاً تصمیم میگیرید برای افزایش صمیمیت، سه شب در هفته شام را با خانوادهتان بخورید. تعیین چنین هدفی و قدم برداشتن به سمت آن کمک میکند ویژگیهایی مثل متعهد و قابل اتکاء بودن را بروز دهید. فرصتی فراهم میکند تا حین صرف شام دربارۀ اوضاع و احوالتان با اعضای خانواده گفتوگو کنید، با صبر و پذیرش به حرفهایشان گوش دهید و با شوخطبعی فضا را تلطیف کنید. این هدف علاوه بر اینکه در مسیر ارزشهایتان است، مشخص و قابل اندازهگیری هم هست. حال ببینید با توجه به شرایطتان آیا واقعگرایانه و قابل دستیابی هست یا خیر.
وقتی حوزۀ مورد نظرتان (کار، تحصیل، روابط، سلامتی، رشد شخصی، اوقات فراغت و …) را انتخاب کردید و ارزشهایتان را در آن حوزه مرور و اهدافتان را تعیین کردید، وقت آن است قدمهای لازم را بردارید و موانع احتمالی را پیشبینی کنید. برای اینکه بتوانید در هفته سه شب با خانواده شام بخورید، احتمالاً باید زودتر از محل کارتان بیرون بزنید. شاید لازم باشد بخشی از کارتان را به همکارتان واگذار کنید و در عوض روزهای دیگر هفته بخشی از کار او را انجام دهید. ممکن است لازم باشد بعضی پیشنهادها را رد کنید و گوشی همراهتان را مدتی کنار بگذارید. برای برداشتن این قدمها چه موانعی را پیشبینی میکنید؟ حین حرکت در این مسیر چه افکار و احساسهایی ممکن است پدید بیاید؟ کدام موانع بیرونی هست که وقتی واقعگرایانه بودن هدف را بررسی میکنید متوجه آنها میشوید؟ برای مقابله با موانع درونی، مهارتهای توجهآگاهی را در نظر داشته باشید و برای مقابله با موانع بیرونی، از مهارتهایی مثل حل مسئله و مدیریت زمان استفاده کنید. حال وقت قدم برداشتن متعهدانه است. لازم است تمرکز را روی مسیر و ارزشهایی که انتخاب کردهاید حفظ کنید و از لحظاتی که بر هدف تمرکز دارید آگاه باشید. به این ترتیب افکار و احساسات دشوار کمتر میتوانند شما را از مسیر خارج کنند. شاید بعضی هفتهها فقط یک شب بتوانید با خانواده شام بخورید و فکر کنید به هدف خود نرسیدهاید. در این مواقع توجه خود را به مسیری که طی کردهاید برگردانید و ببینید با وجود موانع، تا حدی که برایتان مقدور بوده قدمهای متعهدانهای برداشتهاید. دوباره شروع کنید. به احتمال زیاد این بار هم با موانعی روبهرو خواهید شد و مهارتهای شما در مواجهه با آنها به چالش کشیده خواهد شد. هر قدم چالش دیگری است. هر قدم رضایتمندی به همراه دارد. هر قدم آرامش است. آرامشی که از مهارت شما در سوار شدن بر امواج زندگی میآید. نه آرامشی که به قیمت زندگی نکردن به خاطر ترس از روبهرو شدن با افکار و احساسهای دشوار به دست آمده است
پایان